نشست انجمن دیپلماسی ایران با موضوع «بایسته‌ها و تجارب دیپلماسی شهری در بحران، با تأکید بر جنگ تحمیلی سوم» با سخنرانی دکتر گشتاسب مظفری

یکصد و سی‌ونهمین نشست از سلسله نشست‌های «سه‌شنبه‌های دیپلماسی» که در تاریخ ۱۵ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ برگزار شد.

در یکصد و سی‌ونهمین نشست از سلسله نشست‌های «سه‌شنبه‌های دیپلماسی» که در تاریخ ۱۵ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ برگزار شد، دکتر گشتاسب مظفری، دبیرکل پیشین مجمع شهرداران آسیایی و معاون بین‌الملل پیشین شهرداری تهران، به بررسی نقش دیپلماسی شهری در مدیریت بحران‌ها به‌ویژه در شرایط جنگ پرداخت. در این نشست دکتر مظفری با تبیین مفاهیمی چون حکمرانی محلی، تاب‌آوری شهری و دیپلماسی چندجانبه، ظرفیت‌های شبکه‌های شهری را در چهار مرحله پیشگیری، آمادگی، پاسخ‌گویی و بازسازی تشریح کرد.
دکتر مظفری در ابتدا با اشاره به رشد سریع شهرنشینی در ایران گفت: «نزدیک به ۷۴.۵ درصد از جمعیت کشور در شهرها زندگی می‌کنند و این تراکم جمعیتی، ضرورت توجه ویژه به مدیریت بحران‌های شهری را دوچندان کرده است.» وی با تأکید بر تفاوت میان بحران، بلا و فاجعه، خاطرنشان کرد که هرچند زلزله، سیل و جنگ همگی می‌توانند موجب اختلال در کارکرد جامعه شوند، اما در شرایط جنگی به دلیل هدف‌گیری اماکن غیرنظامی و زیرساخت‌های شهری، آثار تخریبی بسیار گسترده‌تر و عمیق‌تر خواهد بود.
سخنران نشست با اشاره به تجارب زیسته‌شده در جنگ تحمیلی سوم، «اعتماد» را مهم‌ترین عامل تقویت انسجام اجتماعی در بحران‌ها دانست و تصریح کرد: «اعتماد از راستگویی، درست‌گویی و کردار نیک در سطوح مختلف حکمرانی حاصل می‌شود. هرچه اعتماد بین مردم و حاکمیت تقویت شود، میزان همگرایی و مشارکت اجتماعی در شرایط بحرانی افزایش می‌یابد.» وی افزود: رفع تبعیض و ناعدالتی، به‌ویژه در توزیع امکانات و منابع، از دیگر وظایف حکمرانی محلی در شرایط بحرانی است.
دکتر مظفری در ادامه با اشاره به نقش دیپلماسی شهری در مدیریت بحران، از تجربه راه‌اندازی «مجمع شهرداران آسیایی» در
دوره مدیریت شهری دکتر قالیباف سخن گفت و آن را نمونه‌ای از دیپلماسی چندجانبه موفق ارزیابی کرد. وی گفت: «در بحران کرونا، ما توانستیم در قالب همین شبکه، همبستگی بین شهروندان آسیایی را تقویت کنیم و در زمینه اطلاع‌رسانی و امدادرسانی به شهرهای آسیب‌دیده اقدامات مؤثری انجام دهیم.» به گفته وی، این شبکه‌ها می‌توانند در جنگ تحمیلی سوم نیز در مراحل بازسازی و بازتوانی، زمینه‌ساز جلب کمک‌های فنی، مالی و تجهیزاتی از شهرهای دوست باشند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به مفهوم «تاب‌آوری شهری» پرداخت و آن را توانایی بازگشت جامعه به تعادل پس از بحران تعریف کرد و یادآور شد: «تاب‌آوری در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیرساختی و حکمرانی معنا پیدا می‌کند و دیپلماسی شهری می‌تواند با ایجاد ارتباطات مؤثر و بهره‌گیری از شبکه‌های بین‌المللی، به تقویت این تاب‌آوری کمک کند.» وی با تأکید بر رویکرد پیشگیرانه، خاطرنشان کرد: «خود مذاکره و دیپلماسی یک اقدام پیشگیرانه است.
سیاست خارجی متعادل، آگاهانه و خلاقانه می‌تواند جامعه را در برابر بحران‌ها و جنگ‌ها ایمن کند.»
دکتر مظفری در پایان با اشاره به تجارب جهانی شهرهایی همچون هیروشیما، برلین و ژنو در استفاده از دیپلماسی شهری برای عبور از بحران‌های جنگی، ابراز امیدواری کرد که با رفع محدودیت‌های ارتباطی و حضور فعال در مجامع بین‌المللی، بتوان از این ظرفیت‌ها برای بازسازی و تقویت صلح در شرایط پساجنگ بهره گرفت.